В работе обязательно использую юридический AI-сервис mylexi.netЖұмысымда міндетті түрде mylexi.net заңгерлік AI-сервисін қолданамынIn my work I always use the AI legal service mylexi.net→
Юрист · АстанаЗаңгер · АстанаLawyer · Astana
Корпоративное и договорное право для бизнеса и частных лицБизнес пен жеке тұлғаларға арналған корпоративтік және шарттық құқықCorporate and contract law for businesses and individuals
Готовлю договоры, проверяю документы, даю рекомендации по материалам совета директоров и решаю текущие корпоративные вопросы. Помогаю иностранным компаниям работать в Казахстане. Более 20 лет опыта: госорганы, АО «Самрук-Казына», АО «Байтерек Девелопмент».Шарттар дайындаймын, құжаттарды тексеремін, директорлар кеңесінің материалдары бойынша ұсынымдар беремін және ағымдағы корпоративтік мәселелерді шешемін. Шетелдік компанияларға Қазақстанда жұмыс істеуге көмектесемін. 20 жылдан астам тәжірибе: мемлекеттік органдар, «Самұрық-Қазына» АҚ, «Бәйтерек Девелопмент» АҚ.I draft contracts, review documents, advise on board of directors materials and handle day-to-day corporate matters. I help foreign companies do business in Kazakhstan. Over 20 years of experience: government bodies, Samruk-Kazyna JSC, Baiterek Development JSC.
Консультирую на казахском, русском и английском языкахҚазақ, орыс және ағылшын тілдерінде кеңес беремінConsultations in Kazakh, Russian and English
Направления практикиТәжірибе бағыттарыPractice areas
С чем я помогаюНемен көмектесемінHow I can help
Работаю с компаниями, предпринимателями, иностранными инвесторами и частными лицами.Компаниялармен, кәсіпкерлермен, шетелдік инвесторлармен және жеке тұлғалармен жұмыс істеймін.I work with companies, entrepreneurs, foreign investors and private clients.
Корпоративное правоКорпоративтік құқықCorporate law
Договорное правоШарттық құқықContract law
Сопровождение иностранного бизнесаШетелдік бизнесті сүйемелдеуLegal support for foreign business
Сопровождение бизнесаБизнесті сүйемелдеуBusiness legal support
Трудовое правоЕңбек құқығыEmployment law
Банки и кредитыБанктер және несиелерBanks and loans
Семейное правоОтбасы құқығыFamily law
Подготовка корпоративных документов к заседаниям совета директоровДиректорлар кеңесінің отырыстарына корпоративтік құжаттар дайындауPreparing corporate documents for board of directors meetings
Правовая проверка материалов и решений совета директоровДиректорлар кеңесінің материалдары мен шешімдерін құқықтық тексеруLegal review of board materials and resolutions
Сопровождение общих собраний участников и акционеровҚатысушылар мен акционерлердің жалпы жиналыстарын сүйемелдеуSupport for general meetings of participants and shareholders
Обо мнеМен туралыAbout me
Юрист, который сам руководил бизнесомБизнесті өзі басқарған заңгерA lawyer who has run a business himself
Меня зовут Бахыт Жаксыбаев. В 2004 году окончил КазНУ им. аль-Фараби по специальности «международное и корпоративное право». Второе высшее образование получил по специальности «учёт и аудит», затем окончил программу Executive MBA в университете Нархоз. С тех пор работаю на стыке права, финансов, государства и бизнеса.
Менің атым Бахыт Жақсыбаев. 2004 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ды «халықаралық және корпоративтік құқық» мамандығы бойынша бітірдім. Екінші жоғары білімді «есеп және аудит» мамандығы бойынша алдым, кейін Нархоз университетінде Executive MBA бағдарламасын бітірдім. Содан бері құқық, қаржы, мемлекет және бизнес тоғысында жұмыс істеймін.
My name is Bakhyt Zhaxybayev. In 2004 I graduated from Al-Farabi Kazakh National University in international and corporate law. I hold a second degree in accounting and audit and completed the Executive MBA programme at Narxoz University. Since then I have worked where law, finance, government and business meet.
Работал в Администрации Президента РК и министерствах, в АО «Самрук-Казына», АО «КазЭкспортГарант» и АО «Байтерек Девелопмент», участвовал в работе советов директоров. С 2020 года развиваю собственное производство, кирпичный завод в Астане. Я также основатель MyLexi (mylexi.net), сервиса на основе ИИ для проверки договоров.
ҚР Президентінің Әкімшілігінде және министрліктерде, «Самұрық-Қазына» АҚ, «ҚазЭкспортГарант» АҚ және «Бәйтерек Девелопмент» АҚ-да жұмыс істедім, директорлар кеңестерінің жұмысына қатыстым. 2020 жылдан бастап Астанадағы өз кірпіш зауытымды дамытып келемін. Сонымен қатар шарттарды тексеруге арналған ЖИ негізіндегі MyLexi (mylexi.net) сервисінің негізін қалаушымын.
I worked in the Administration of the President of Kazakhstan and government ministries, at Samruk-Kazyna JSC, KazExportGarant JSC and Baiterek Development JSC, and took part in the work of boards of directors. Since 2020 I have been developing my own brick factory in Astana. I am also the founder of MyLexi (mylexi.net), an AI service for reviewing contracts.
Поэтому я смотрю на договор не только как юрист. Я знаю, как он будет исполняться, где у компании риски и о чём будет спорить контрагент.
Сондықтан шартқа тек заңгер ретінде қарамаймын. Оның қалай орындалатынын, компанияның тәуекелдері қайда екенін және контрагент не туралы дауласатынын білемін.
So I look at a contract not only as a lawyer. I know how it will be performed, where the company's risks are and what the other side will argue about.
КазНУ им. аль-Фараби · международное правоәл-Фараби атындағы ҚазҰУ · халықаралық құқықAl-Farabi KazNU · International lawВторое высшее · учёт и аудитЕкінші жоғары білім · есеп және аудитSecond degree · Accounting and auditExecutive MBA · НархозExecutive MBA · НархозExecutive MBA · Narxoz UniversityШкола управления СКОЛКОВОСКОЛКОВО басқару мектебіSKOLKOVO School of ManagementОснователь MyLexiMyLexi негізін қалаушыFounder of MyLexiKaplan, Беркли (США)Kaplan, Беркли (АҚШ)Kaplan, Berkeley (USA)
20+лет в праве, госуправлении и бизнесежыл құқықта, мемлекеттік басқаруда және бизнестеyears in law, government and business
400 млрд ₸400 млрд ₸₸400 bnоборот АО «Байтерек Девелопмент» в период моей работыменің жұмыс кезеңімдегі «Бәйтерек Девелопмент» АҚ айналымыturnover of Baiterek Development JSC during my tenure
11 000квартир в год сдавала компания в период моей работыпәтерді менің жұмыс кезеңімде компания жыл сайын тапсырдыapartments a year delivered by the company during my tenure
9госпрограмм и механизмов, в разработке которых участвоваләзірлеуіне қатысқан мемлекеттік бағдарламалар мен тетіктерgovernment programmes and mechanisms I helped develop
ТОО «Malis Prom»«Malis Prom» ЖШСMalis Prom LLPСобственное производство, запустил завод с нуляӨз өндірісім, зауытты нөлден іске қостымMy own production business, built from scratch
АО «Байтерек Девелопмент»«Бәйтерек Девелопмент» АҚBaiterek Development JSCОбъекты ЭКСПО-2017, арендное жильё, завершение проблемных объектов долевого строительстваЭКСПО-2017 нысандары, жалға берілетін тұрғын үй, проблемалы үлестік құрылыс нысандарын аяқтауEXPO-2017 facilities, rental housing, completion of distressed shared-construction projects
АО «КазЭкспортГарант»«ҚазЭкспортГарант» АҚKazExportGarant JSCСтрахование экспорта, госзакупки, административные вопросыЭкспортты сақтандыру, мемлекеттік сатып алу, әкімшілік мәселелерExport insurance, public procurement, administration
АО «Самрук-Казына»«Самұрық-Қазына» АҚSamruk-Kazyna JSCПрограмма «Доступное жильё-2020», работа в совете директоров АО «Фонд недвижимости «Самрук-Казына»«Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасы, «Самұрық-Қазына» жылжымайтын мүлік қоры» АҚ директорлар кеңесіндегі жұмысAffordable Housing 2020 programme, work on the board of Samruk-Kazyna Real Estate Fund JSC
ГосслужбаМемлекеттік қызметCivil serviceАдминистрация Президента РК, министерства, органы юстицииҚР Президентінің Әкімшілігі, министрліктер, әділет органдарыPresidential Administration, ministries, justice authorities
Мой проектМенің жобамMy project
MyLexi: проверьте договор до подписанияMyLexi: қол қоймас бұрын шартты тексеріңізMyLexi: check a contract before you sign
Я основатель MyLexi — ИИ-помощника для работы с договорами. За несколько минут он находит в договоре рискованные условия, объясняет ваши права и помогает составить документ. Удобно для первой проверки, а если найдены серьёзные риски, разберём их вместе.
Мен MyLexi негізін қалаушымын — бұл шарттармен жұмыс істеуге арналған ЖИ-көмекші. Бірнеше минутта шарттағы тәуекелді талаптарды табады, құқықтарыңызды түсіндіреді және құжат жасауға көмектеседі. Алғашқы тексеруге ыңғайлы, ал елеулі тәуекелдер табылса, оларды бірге талдаймыз.
I am the founder of MyLexi, an AI assistant for working with contracts. In minutes it flags risky clauses, explains your rights and helps draft documents. Good for a first check, and if serious risks turn up, we go through them together.
Неустойка 1% в день без ограниченияШектеусіз күніне 1% тұрақсыздық айыбы1% daily penalty with no capвысокий рискжоғары тәуекелhigh risk
Спор рассматривается по месту поставщикаДау жеткізушінің орналасқан жері бойынша қараладыDisputes heard where the supplier is basedвниманиеназар аударыңызattention
Не указан срок приёмки товараТауарды қабылдау мерзімі көрсетілмегенNo deadline for accepting goodsвниманиеназар аударыңызattention
Форс-мажор описан корректноФорс-мажор дұрыс сипатталғанForce majeure clause is soundв порядкеқалыптыok
СтатьиМақалаларArticles
Разборы, ответы на вопросы и обзоры законовТалдаулар, сұрақтарға жауаптар және заңдарға шолуларCase studies, answers and legal overviews
Что говорит закон в Казахстане, России, США и Великобритании и как действовать, если вопрос касается нескольких стран.Қазақстан, Ресей, АҚШ және Ұлыбритания заңдары не дейді және мәселе бірнеше елге қатысты болса, қалай әрекет ету керек.What the law says in Kazakhstan, Russia, the US and the UK, and what to do when a matter involves several countries.
По этим фильтрам пока ничего нет. Попробуйте убрать один из фильтров или напишите мне свой вопрос.Бұл сүзгілер бойынша әзірге ештеңе жоқ. Сүзгілердің бірін алып тастап көріңіз немесе сұрағыңызды маған жазыңыз.Nothing here yet for these filters. Try removing one, or send me your question.
Как проходит первая консультация?Алғашқы кеңес қалай өтеді?How does the first consultation work?
Вы оставляете заявку или пишете в WhatsApp. Я перезваниваю, уточняю суть и назначаю время. На консультации разбираем документы и ситуацию, я объясняю варианты действий.Сіз өтінім қалдырасыз немесе WhatsApp-қа жазасыз. Мен қоңырау шалып, мәселенің мәнін нақтылаймын және уақыт белгілеймін. Кеңесте құжаттар мен жағдайды талдаймыз, мен әрекет ету нұсқаларын түсіндіремін.You leave a request or message me on WhatsApp. I call back, clarify the issue and set a time. During the consultation we go through your documents and situation, and I explain your options.
Можно ли получить консультацию онлайн?Онлайн кеңес алуға бола ма?Can I get a consultation online?
Да. Консультирую по видеосвязи, телефону и в мессенджерах, на казахском, русском и английском. Документы можно прислать заранее.Иә. Бейнебайланыс, телефон және мессенджерлер арқылы қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде кеңес беремін. Құжаттарды алдын ала жіберуге болады.Yes. I consult by video, phone and messengers in Kazakh, Russian and English. You can send documents in advance.
Работаете с клиентами из других стран?Басқа елдердің клиенттерімен жұмыс істейсіз бе?Do you work with clients from other countries?
Да. Консультирую по праву Казахстана, России, США и Великобритании и сопровождаю иностранные компании в Казахстане.Иә. Қазақстан, Ресей, АҚШ және Ұлыбритания құқығы бойынша кеңес беремін және Қазақстандағы шетелдік компанияларды сүйемелдеймін.Yes. I advise on the law of Kazakhstan, Russia, the US and the UK, and support foreign companies in Kazakhstan.
Вы представляете интересы в суде?Сотта мүддені білдіресіз бе?Do you represent clients in court?
Да, в судах Республики Казахстан. По праву России, США и Великобритании консультирую и готовлю документы, а в суде этих стран интересы представляют местные юристы.Иә, Қазақстан Республикасының соттарында. Ресей, АҚШ және Ұлыбритания құқығы бойынша кеңес беремін және құжаттар дайындаймын, ал бұл елдердің соттарында мүддені жергілікті заңгерлер білдіреді.Yes, in the courts of Kazakhstan. On Russian, US and UK law I advise and prepare documents; court representation in those countries is handled by local counsel.
Сколько стоят услуги?Қызметтер қанша тұрады?How much do your services cost?
Стоимость обсуждается индивидуально и зависит от сложности задачи. Точную сумму называю после первой консультации и фиксирую в договоре.Құны жеке талқыланады және міндеттің күрделілігіне байланысты. Нақты соманы алғашқы кеңестен кейін айтамын және шартта бекітемін.Fees are agreed individually and depend on the complexity of the matter. I quote an exact amount after the first consultation and fix it in the engagement agreement.
Сохраняете ли вы конфиденциальность?Құпиялылықты сақтайсыз ба?Is our conversation confidential?
Да. Всё, что вы рассказываете, остаётся между нами. По запросу подпишу соглашение о конфиденциальности.Иә. Айтқаныңыздың бәрі екеуміздің арамызда қалады. Сұрау бойынша құпиялылық туралы келісімге қол қоямын.Yes. Everything you tell me stays between us. I will sign an NDA on request.
КонсультацияКеңесConsultation
Расскажите о вашей задачеМіндетіңіз туралы айтыңызTell me about your matter
Отвечаю в течение рабочего дня. Если срочно, звоните или пишите в WhatsApp.Жұмыс күні ішінде жауап беремін. Шұғыл болса, қоңырау шалыңыз немесе WhatsApp-қа жазыңыз.I reply within one business day. If it's urgent, call or message on WhatsApp.
ОбзорKZ6 мин чтениячерновик
5 пунктов в договоре, из-за которых чаще всего судятся
Коротко
Чаще всего судятся из-за пяти условий: размытого предмета, неясной цены, завышенной неустойки, формального форс-мажора и отсутствия оговорки о споре. Каждое из них закрывается одной-двумя точными фразами в договоре.
Большинство договорных споров начинаются не с недобросовестности, а с неточной формулировки. Стороны подписали документ, каждая поняла его по-своему, а через полгода встретились в суде. Разберу пять условий, на которых это происходит чаще всего.
1. Предмет договора
Если предмет описан размыто («поставка стройматериалов», «оказание консультационных услуг»), договор могут признать незаключённым. Тогда ни неустойку, ни обещанный объём работ взыскать не получится.
п. 1 ст. 393 ГК РКДоговор считается заключённым, когда между сторонами достигнуто соглашение по всем существенным условиям. Существенными являются условия о предмете договора, условия, которые признаны существенными законодательством или необходимы для договоров данного вида, а также все условия, относительно которых по заявлению одной из сторон должно быть достигнуто соглашение.
Как правильно: укажите наименование, количество, характеристики или результат работ так, чтобы посторонний человек понял, что именно должно быть передано или сделано. Для длинных перечней используйте спецификацию как приложение.
2. Цена и порядок оплаты
Типичная ошибка: цена указана, но не сказано, включён ли НДС, в какой валюте рассчитываться и когда наступает срок оплаты. Спор о том, «с НДС или без», стоит 12% суммы договора.
ст. 385 ГК РКЕсли цена в возмездном договоре не предусмотрена и не может быть определена из его условий, оплата производится по цене, которая при сравнимых обстоятельствах обычно взимается за аналогичные товары, работы или услуги.
Как правильно: пишите «цена составляет … тенге, в том числе НДС …», привязывайте срок оплаты к конкретному событию (подписание акта, поставка) и числу дней.
3. Неустойка
Неустойку часто ставят «побольше», например 1% в день без ограничения. Суд такую неустойку почти наверняка уменьшит, а контрагент будет ссылаться на её несоразмерность в каждом споре.
ст. 293, 294, 297 ГК РКСоглашение о неустойке заключается в письменной форме. Если подлежащая уплате неустойка чрезмерно велика по сравнению с убытками кредитора, суд вправе её уменьшить.
Как правильно: разумная ставка (например, 0,1% в день) и верхний предел (10% от суммы обязательства). Такую неустойку суды взыскивают в полном объёме.
4. Форс-мажор
Многие копируют стандартный абзац про «пожары, наводнения и войны» и не думают о процедуре. В результате сторона, у которой действительно случился форс-мажор, не уведомила вовремя и потеряла право на освобождение от ответственности.
п. 2 ст. 359 ГК РКЛицо, не исполнившее обязательство при осуществлении предпринимательской деятельности, несёт ответственность, если не докажет, что надлежащее исполнение оказалось невозможным вследствие непреодолимой силы.
Как правильно: пропишите срок уведомления (например, 5 рабочих дней), какой документ подтверждает обстоятельство (сертификат Торгово-промышленной палаты РК или уполномоченного органа) и что будет, если форс-мажор длится дольше 2–3 месяцев.
5. Порядок разрешения споров
Если в договоре не сказано, где рассматривается спор, иск подаётся по общим правилам, как правило, по месту нахождения ответчика. Для компании из Астаны это может означать суд в другом регионе или другой стране.
Гражданский процессуальный кодекс РК позволяет сторонам заранее договориться о суде, а Закон РК «Об арбитраже» от 8 апреля 2016 года позволяет передать спор в арбитраж. Если в договоре установлен обязательный претензионный порядок, а истец его не соблюл, суд вернёт иск.
Как правильно: укажите конкретный суд или арбитраж, срок ответа на претензию и адреса для корреспонденции, включая электронную почту.
Проверьте свой договор за 5 минут
Сможет ли посторонний человек понять, что именно вы покупаете или заказываете?
Указано ли, включён ли НДС, и привязан ли срок оплаты к событию?
Есть ли у неустойки верхний предел?
Есть ли срок уведомления о форс-мажоре и документ, который его подтверждает?
Назван ли конкретный суд или арбитраж?
Похожая ситуация?
Опишите её коротко. Скажу, что можно сделать и сколько это будет стоить.
Статья отражает законодательство на дату публикации и не является юридической консультацией. Перед принятием решений проверьте актуальную редакцию норм или обратитесь за консультацией.
ШолуKZ6 мин оқужоба
Шарттағы ең жиі сотқа әкелетін 5 тармақ
Қысқаша
Көбінесе бес талапқа байланысты сотқа жүгінеді: бұлыңғыр шарт мәні, түсініксіз баға, шамадан тыс тұрақсыздық айыбы, формальды форс-мажор және дау туралы ескертпенің болмауы. Олардың әрқайсысы шарттағы бір-екі нақты сөйлеммен шешіледі.
Шарттық даулардың көпшілігі арамдықтан емес, дәл емес тұжырымнан басталады. Тараптар құжатқа қол қояды, әрқайсысы оны өзінше түсінеді, ал жарты жылдан кейін сотта кездеседі. Мұндай жағдай жиі болатын бес талапты талдайын.
1. Шарттың мәні
Егер шарттың мәні бұлыңғыр сипатталса («құрылыс материалдарын жеткізу», «консультациялық қызметтер көрсету»), шарт жасалмаған деп танылуы мүмкін. Сонда тұрақсыздық айыбын да, уәде етілген жұмыс көлемін де өндіріп алу мүмкін болмайды.
ҚР АК 393-бабының 1-тармағыТараптар арасында барлық елеулі талаптар бойынша келісімге қол жеткізілген кезде шарт жасалды деп есептеледі. Шарттың мәні туралы талаптар, заңнамада елеулі деп танылған немесе осы түрдегі шарттар үшін қажетті талаптар, сондай-ақ тараптардың бірінің мәлімдеуі бойынша келісімге қол жеткізілуге тиіс барлық талаптар елеулі болып табылады.
Қалай дұрыс: атауын, санын, сипаттамаларын немесе жұмыс нәтижесін бөгде адам нақты не берілуі не жасалуы тиіс екенін түсінетіндей етіп көрсетіңіз. Ұзын тізімдер үшін қосымша ретінде спецификацияны пайдаланыңыз.
2. Баға және төлем тәртібі
Жиі кездесетін қате: баға көрсетілген, бірақ ҚҚС кіретіні, қай валютада есеп айырысатыны және төлем мерзімі қашан басталатыны айтылмаған. «ҚҚС-мен бе, әлде онсыз ба» деген дау шарт сомасының 12%-ын құрайды.
ҚР АК 385-бапЕгер ақылы шартта баға көзделмесе және шарт талаптарынан анықталмаса, шарт салыстырмалы жағдайларда ұқсас тауарлар, жұмыстар немесе қызметтер үшін әдетте алынатын баға бойынша төленуге тиіс.
Қалай дұрыс: «баға … теңгені құрайды, оның ішінде ҚҚС …» деп жазыңыз, төлем мерзімін нақты оқиғаға (актіге қол қою, жеткізу) және күн санына байланыстырыңыз.
3. Тұрақсыздық айыбы
Тұрақсыздық айыбын жиі «көбірек» етіп белгілейді, мысалы, шектеусіз күніне 1%. Сот мұндай айыппұлды азайтатыны анық, ал контрагент әр дауда оның сәйкессіздігіне сілтеме жасайды.
ҚР АК 293, 294, 297-баптарТұрақсыздық айыбы туралы келісім жазбаша нысанда жасалады. Егер төленуге тиіс тұрақсыздық айыбы кредитордың залалдарымен салыстырғанда шамадан тыс көп болса, сот оны азайтуға құқылы.
Қалай дұрыс: ақылға қонымды мөлшерлеме (мысалы, күніне 0,1%) және жоғарғы шек (міндеттеме сомасының 10%-ы). Мұндай айыппұлды соттар толық көлемде өндіреді.
4. Форс-мажор
Көпшілік «өрт, су тасқыны және соғыс» туралы стандартты абзацты көшіріп алады да, рәсім туралы ойламайды. Нәтижесінде шын мәнінде форс-мажорға тап болған тарап уақтылы хабарламай, жауапкершіліктен босатылу құқығынан айырылады.
ҚР АК 359-бабының 2-тармағыКәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру кезінде міндеттемені орындамаған адам, егер тиісінше орындау еңсерілмейтін күштің салдарынан мүмкін болмағанын дәлелдемесе, жауапты болады.
Қалай дұрыс: хабарлау мерзімін (мысалы, 5 жұмыс күні), мән-жайды растайтын құжатты (ҚР Сауда-өнеркәсіп палатасының немесе уәкілетті органның сертификаты) және форс-мажор 2–3 айдан ұзаққа созылса не болатынын жазыңыз.
5. Дауларды шешу тәртібі
Егер шартта дау қайда қаралатыны айтылмаса, талап жалпы ережелер бойынша, әдетте жауапкердің орналасқан жері бойынша беріледі. Астаналық компания үшін бұл басқа өңірдегі немесе басқа елдегі сот болуы мүмкін.
ҚР Азаматтық процестік кодексі тараптарға сотты алдын ала келісуге мүмкіндік береді, ал 2016 жылғы 8 сәуірдегі «Төрелік туралы» ҚР Заңы дауды төрелікке беруге мүмкіндік береді. Егер шартта міндетті талап-хат тәртібі белгіленсе, ал талапкер оны сақтамаса, сот талап арызды қайтарады.
Қалай дұрыс: нақты сотты немесе төрелікті, талап-хатқа жауап беру мерзімін және хат-хабар мекенжайларын, соның ішінде электрондық поштаны көрсетіңіз.
Шартыңызды 5 минутта тексеріңіз
Бөгде адам сіздің нені сатып алатыныңызды немесе тапсырыс беретініңізді түсіне ме?
ҚҚС кіретіні көрсетілген бе, төлем мерзімі оқиғаға байланыстырылған ба?
Тұрақсыздық айыбының жоғарғы шегі бар ма?
Форс-мажор туралы хабарлау мерзімі және оны растайтын құжат бар ма?
Нақты сот немесе төрелік аталған ба?
Ұқсас жағдай ма?
Қысқаша сипаттап беріңіз. Не істеуге болатынын және қанша тұратынын айтамын.
Мақала жарияланған күнгі заңнаманы көрсетеді және заңгерлік кеңес болып табылмайды. Шешім қабылдар алдында нормалардың өзекті редакциясын тексеріңіз немесе кеңеске жүгініңіз.
OverviewKZ6 min readdraft
5 contract clauses that most often end up in court
In short
Most contract disputes come from five clauses: a vague subject matter, an unclear price, an excessive penalty, a boilerplate force majeure clause and no dispute resolution clause. Each can be fixed with one or two precise sentences.
Most contract disputes start not with bad faith but with loose wording. Both sides sign, each reads it their own way, and six months later they meet in court. Here are the five clauses where this happens most often under Kazakh law.
1. Subject matter
If the subject is vague ("supply of building materials", "consulting services"), a court may find the contract was never concluded. Then neither the penalty nor the promised volume can be enforced.
Art. 393(1) Civil Code of KazakhstanA contract is concluded when the parties have agreed on all essential terms: the subject matter, terms deemed essential by law or necessary for that type of contract, and any term on which one party has stated that agreement must be reached.
Do it right: describe the goods, quantity, specifications or result so that an outsider understands exactly what must be delivered. Put long lists into a specification annex.
2. Price and payment
A common mistake: the price is stated, but not whether VAT is included, in which currency payment is made, or when it falls due. A dispute over "with or without VAT" is worth 12% of the contract.
Art. 385 Civil Code of KazakhstanWhere a paid contract states no price and it cannot be determined from its terms, payment is made at the price usually charged for comparable goods, works or services in comparable circumstances.
Do it right: write "the price is … tenge, including VAT of …" and tie the payment date to a specific event (signing the acceptance certificate, delivery) and a number of days.
3. Penalties
Penalties are often set "as high as possible", such as 1% per day with no cap. A court will almost certainly reduce it, and the other side will argue disproportion in every dispute.
Arts. 293, 294, 297 Civil Code of KazakhstanA penalty must be agreed in writing. If the penalty is excessively high compared with the creditor's losses, the court may reduce it.
Do it right: a reasonable rate (for example 0.1% per day) and a cap (10% of the obligation). Courts enforce such penalties in full.
4. Force majeure
Many copy a standard paragraph about "fires, floods and wars" and ignore the procedure. As a result, the party actually hit by force majeure fails to give timely notice and loses the right to be released from liability.
Art. 359(2) Civil Code of KazakhstanA person who fails to perform an obligation in the course of business is liable unless they prove that proper performance was impossible due to force majeure.
Do it right: set a notice period (for example 5 business days), the document that confirms the event (a certificate from the Chamber of Commerce and Industry of Kazakhstan or the competent authority), and what happens if force majeure lasts longer than 2–3 months.
5. Dispute resolution
If the contract says nothing about where disputes are heard, a claim is filed under the general rules, usually where the defendant is based. For an Astana company this may mean a court in another region or another country.
The Civil Procedure Code of Kazakhstan lets parties agree on the court in advance, and the Law on Arbitration of 8 April 2016 allows disputes to be referred to arbitration. If the contract requires a pre-trial claim and the claimant skipped it, the court will return the lawsuit.
Do it right: name a specific court or arbitration institution, a deadline for responding to claims, and addresses for notices, including email.
Check your contract in 5 minutes
Would an outsider understand exactly what you are buying or ordering?
Does it say whether VAT is included, and is payment tied to an event?
Does the penalty have a cap?
Is there a force majeure notice period and a confirming document?
Is a specific court or arbitration named?
In a similar situation?
Describe it briefly. I will tell you what can be done and what it will cost.
This article reflects the law as of its publication date and is not legal advice. Before making decisions, check the current version of the rules or book a consultation.
Разбор случаяKZ5 мин чтениячерновик
Выход участника из ТОО: как получить свою долю
Коротко
Участник ТОО может выйти в любое время без согласия партнёров, если он не единственный участник. По общему правилу ему выплачивают стоимость части имущества товарищества пропорционально доле, а не номинал вклада, если устав не устанавливает иное.
Ситуация из практики: трое партнёров основали ТОО, через несколько лет один решил выйти. Остальные согласны, но предлагают выплатить сумму, равную его вкладу в уставный капитал. Вклад был 100 000 тенге, а компания за это время выросла в десятки раз. Разберёмся, что положено по закону.
Можно ли выйти без согласия партнёров
Да. Участник ТОО вправе выйти из товарищества в любое время, согласия других участников для этого не нужно. Это правило установлено статьёй 31 Закона РК «О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью».
Исключение одно: единственный участник выйти не может, потому что товарищество не может остаться без участников. Ему доступны продажа доли или ликвидация ТОО.
Сколько должны выплатить
ст. 31 Закона РК о ТОО и ТДОВыбывающему участнику выплачивается стоимость части имущества товарищества, соответствующей его доле в уставном капитале, если иное не предусмотрено уставом.
Ключевое слово здесь «имущества», а не «вклада». Если за годы работы ТОО купило здание, оборудование или накопило деньги на счетах, стоимость доли выросла вместе с ними. Предложение вернуть только первоначальный вклад в общем случае закону не соответствует.
Но обратите внимание на слова «если иное не предусмотрено уставом». Устав может установить другой порядок расчёта или срок выплаты. Поэтому первое, что нужно сделать, это прочитать действующую редакцию устава.
Порядок действий
Изучите устав и учредительный договор (если он есть): порядок выхода, расчёта доли и сроки.
Запросите финансовую отчётность товарищества. Как участник вы вправе получать информацию о деятельности ТОО и знакомиться с его документами.
Подайте письменное заявление о выходе и сохраните доказательство, что его получили: отметку о принятии, почтовое уведомление или нотариальное засвидетельствование. Дата подачи важна для расчёта.
Если выплату задерживают, направьте претензию, а затем подайте иск о взыскании.
Что делать, если выплату затягивают
Долг ТОО перед вышедшим участником становится денежным обязательством. За просрочку можно требовать не только основную сумму, но и проценты.
ст. 353 ГК РКЗа неисполнение денежного обязательства должник уплачивает кредитору проценты на сумму долга, если иной размер не установлен законом или договором.
Альтернатива выходу: продажа доли
Иногда выгоднее не выходить, а продать долю: другим участникам или третьему лицу. При продаже третьему лицу остальные участники по общему правилу имеют преимущественное право покупки (ст. 29 Закона о ТОО). Продажа позволяет договориться о цене напрямую и не зависеть от баланса товарищества.
Главное
Выйти можно без согласия партнёров, если вы не единственный участник.
Выплачивается стоимость части имущества, а не номинал вклада, если устав не говорит иное.
Фиксируйте дату подачи заявления и требуйте отчётность.
За просрочку выплаты можно взыскать проценты.
Похожая ситуация?
Опишите её коротко. Скажу, что можно сделать и сколько это будет стоить.
Статья отражает законодательство на дату публикации и не является юридической консультацией. Перед принятием решений проверьте актуальную редакцию норм или обратитесь за консультацией.
Жағдайды талдауKZ5 мин оқужоба
Қатысушының ЖШС-дан шығуы: үлесіңізді қалай алуға болады
Қысқаша
ЖШС қатысушысы, егер ол жалғыз қатысушы болмаса, серіктестердің келісімінсіз кез келген уақытта шыға алады. Жалпы ереже бойынша, егер жарғыда өзгеше белгіленбесе, оған салымның номиналы емес, серіктестік мүлкінің үлесіне сәйкес бөлігінің құны төленеді.
Тәжірибеден бір жағдай: үш серіктес ЖШС құрды, бірнеше жылдан кейін біреуі шығуды шешті. Қалғандары келіседі, бірақ оның жарғылық капиталға салған салымына тең соманы төлеуді ұсынады. Салым 100 000 теңге болған, ал компания осы уақыт ішінде ондаған есе өсті. Заң бойынша не тиесілі екенін қарастырайық.
Серіктестердің келісімінсіз шығуға бола ма
Иә. ЖШС қатысушысы басқа қатысушылардың келісіміне қарамастан кез келген уақытта серіктестіктен шығуға құқылы. Бұл ереже «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» ҚР Заңының 31-бабында белгіленген.
Бір ғана ерекшелік бар: жалғыз қатысушы шыға алмайды, өйткені серіктестік қатысушысыз қала алмайды. Оған үлесті сату немесе ЖШС-ны тарату жолдары қолжетімді.
Қанша төленуі тиіс
ЖШС туралы заңның 31-бабыШығып жатқан қатысушыға, егер жарғыда өзгеше көзделмесе, серіктестік мүлкінің оның жарғылық капиталдағы үлесіне сәйкес келетін бөлігінің құны төленеді.
Мұнда негізгі сөз — «салым» емес, «мүлік». Егер жұмыс жылдарында ЖШС ғимарат, жабдық сатып алса немесе шоттарда ақша жинаса, үлестің құны да солармен бірге өсті. Тек бастапқы салымды қайтару ұсынысы жалпы жағдайда заңға сәйкес келмейді.
Бірақ «егер жарғыда өзгеше көзделмесе» деген сөздерге назар аударыңыз. Жарғы есептеудің басқа тәртібін немесе төлем мерзімін белгілеуі мүмкін. Сондықтан ең алдымен жарғының қолданыстағы редакциясын оқу керек.
Әрекет ету тәртібі
Жарғыны және құрылтай шартын (егер бар болса) зерделеңіз: шығу, үлесті есептеу тәртібі және мерзімдер.
Серіктестіктің қаржылық есептілігін сұратыңыз. Қатысушы ретінде сіз ЖШС қызметі туралы ақпарат алуға және оның құжаттарымен танысуға құқылысыз.
Шығу туралы жазбаша өтініш беріңіз және оның алынғанының дәлелін сақтаңыз: қабылданғаны туралы белгі, пошта хабарламасы немесе қолтаңбаны нотариаттық куәландыру. Беру күні есептеу үшін маңызды.
Үлес құнының есебін алыңыз. Егер сома төмендетілген болып көрінсе, тәуелсіз бағалау жүргізіңіз.
Егер төлем кешіктірілсе, талап-хат жіберіңіз, содан кейін өндіріп алу туралы талап арыз беріңіз.
Төлем созылса не істеу керек
ЖШС-ның шыққан қатысушы алдындағы борышы ақшалай міндеттемеге айналады. Кешіктіргені үшін негізгі сомамен қатар пайызды да талап етуге болады.
ҚР АК 353-бапАқшалай міндеттемені орындамағаны үшін, егер заңда немесе шартта өзгеше мөлшер белгіленбесе, борышкер кредиторға борыш сомасына пайыз төлейді.
Шығудың баламасы: үлесті сату
Кейде шыққаннан гөрі үлесті басқа қатысушыларға немесе үшінші тұлғаға сату тиімдірек. Үшінші тұлғаға сатқан кезде қалған қатысушылардың, әдетте, басым сатып алу құқығы болады (ЖШС туралы заңның 29-бабы). Сату бағаны тікелей келісуге және серіктестіктің балансына тәуелді болмауға мүмкіндік береді.
Ең бастысы
Жалғыз қатысушы болмасаңыз, серіктестердің келісімінсіз шығуға болады.
Жарғыда өзгеше айтылмаса, салымның номиналы емес, мүлік бөлігінің құны төленеді.
Өтініш берген күнді тіркеңіз және есептілікті талап етіңіз.
Төлемді кешіктіргені үшін пайыз өндіріп алуға болады.
Ұқсас жағдай ма?
Қысқаша сипаттап беріңіз. Не істеуге болатынын және қанша тұратынын айтамын.
Мақала жарияланған күнгі заңнаманы көрсетеді және заңгерлік кеңес болып табылмайды. Шешім қабылдар алдында нормалардың өзекті редакциясын тексеріңіз немесе кеңеске жүгініңіз.
Case studyKZ5 min readdraft
Leaving an LLP: how to get paid for your share
In short
A participant can leave an LLP at any time without the partners' consent, unless they are the sole participant. As a rule, they are paid the value of a proportionate part of the LLP's property, not the nominal contribution, unless the charter provides otherwise.
A case from practice: three partners founded an LLP (TOO). Years later one decides to leave. The others agree but offer to pay back his contribution to the charter capital. The contribution was 100,000 tenge, while the company has grown many times over. Let's look at what the law actually provides.
Can you leave without your partners' consent?
Yes. A participant may leave an LLP at any time, and the consent of other participants is not required. This rule is set by Article 31 of the Law of the Republic of Kazakhstan "On Limited and Additional Liability Partnerships".
There is one exception: a sole participant cannot leave, because a partnership cannot be left without participants. The options there are selling the share or liquidating the LLP.
How much must be paid?
Art. 31, Law on LLPsThe departing participant is paid the value of the part of the partnership's property corresponding to their share in the charter capital, unless the charter provides otherwise.
The key word is "property", not "contribution". If over the years the LLP bought a building or equipment or accumulated cash, the value of the share grew with them. An offer to return only the original contribution generally does not comply with the law.
Note the words "unless the charter provides otherwise". The charter may set a different valuation method or payment period. So the first step is to read the current version of the charter.
Step by step
Study the charter and the founders' agreement, if any: exit procedure, valuation and deadlines.
Request the financial statements. As a participant you are entitled to information about the LLP's activities and its documents.
Submit a written notice of exit and keep proof of receipt: an acceptance stamp, a postal receipt or a notarised signature. The filing date matters for valuation.
Obtain the valuation of your share. If it looks too low, commission an independent appraisal.
If payment is delayed, send a formal claim and then sue for recovery.
If payment is dragged out
The LLP's debt to a former participant becomes a monetary obligation. For late payment you can claim not only the principal but also interest.
Art. 353 Civil Code of KazakhstanFor failure to perform a monetary obligation, the debtor pays the creditor interest on the amount of the debt, unless a different rate is set by law or contract.
An alternative: selling the share
Sometimes it is better to sell your share rather than exit: to the other participants or to a third party. When selling to a third party, the other participants generally have a pre-emptive right (Art. 29 of the Law on LLPs). A sale lets you negotiate the price directly and not depend on the LLP's balance sheet.
Key points
You can leave without your partners' consent unless you are the sole participant.
You are paid the value of a part of the property, not the nominal contribution, unless the charter says otherwise.
Record the date of your notice and request the financial statements.
Interest can be recovered for late payment.
In a similar situation?
Describe it briefly. I will tell you what can be done and what it will cost.
This article reflects the law as of its publication date and is not legal advice. Before making decisions, check the current version of the rules or book a consultation.
ОбзорТрансграничноеKZRUUSAGB6 мин чтениячерновик
Договор с иностранной компанией: какое право выбрать
Коротко
Стороны вправе сами выбрать применимое право и место спора. Для договора с иностранной компанией обычно надёжнее арбитраж: его решения исполняются в Казахстане, России, США и Великобритании по Нью-Йоркской конвенции, а решения иностранных судов — не всегда.
Казахстанская компания подписывает контракт с поставщиком из Европы. Поставщик присылает свой шаблон: «право Англии, спор в Лондонском суде». Менеджер соглашается, потому что «так принято». Через год товар приходит с браком, и выясняется, что судиться в Лондоне дороже самой поставки. Разберём, как не попасть в такую ловушку.
Стороны вправе выбрать право сами
ст. 1112 ГК РК (Особенная часть)Договор регулируется правом страны, избранной сторонами. Выбор может быть сделан при заключении договора или после, для договора в целом или для отдельной его части.
Если стороны право не выбрали, суд определит его сам по правилам статьи 1113 ГК РК. Как правило, это право страны стороны, чьё исполнение является главным: для поставки это обычно право страны продавца. Для казахстанского покупателя это часто означает иностранное право, которое он не знает.
Право и место спора — разные вещи
В договоре нужно решить два вопроса: какие нормы применяются (право) и кто рассматривает спор (суд или арбитраж). Можно выбрать английское право и арбитраж в Астане. Ошибка в любом из двух пунктов стоит дорого.
Сравнение вариантов
Право Казахстана
Понятно казахстанской стороне, дешевле в применении, суды РК применяют его без экспертиз. Иностранный партнёр может не согласиться: для него это «чужое» право.
Английское право
Самый популярный выбор в международных контрактах: предсказуемое, с большой судебной практикой. Минус: для толкования нужен юрист, знающий английское право, а спор в Лондоне очень дорог.
Право США
В США договорное право существует на уровне штатов, поэтому «право США» указывать нельзя. Пишут конкретный штат, чаще всего Нью-Йорк или Делавэр.
Право России
Близко к казахстанскому по конструкции, часто выбирается в контрактах внутри ЕАЭС. При работе с российскими компаниями важно учитывать действующие санкционные ограничения и вопросы платежей.
Компромисс: МФЦА в Астане
Суд Международного финансового центра «Астана» и Международный арбитражный центр МФЦА рассматривают споры на основе принципов английского общего права, на английском языке, но в Астане. Для многих иностранных партнёров это приемлемый вариант, а для казахстанской стороны он дешевле Лондона.
Где потом исполнять решение
Это вопрос, о котором забывают. Решение иностранного государственного суда исполняется в Казахстане только при наличии международного договора или на началах взаимности. С Англией и США таких договоров об исполнении судебных решений у Казахстана нет.
Арбитражные решения работают иначе. Казахстан с 1995 года участвует в Нью-Йоркской конвенции 1958 года о признании и приведении в исполнение иностранных арбитражных решений, как и Россия, США и Великобритания. Поэтому для международного контракта арбитраж обычно надёжнее иностранного суда.
Сравнение юрисдикций
Вопрос
KZ
RU
USA
GB
Можно ли выбрать иностранное право для договора
Да (ст. 1112 ГК РК)
Да (ст. 1210 ГК РФ)
Да, по правилам штата; обычно нужна разумная связь со сделкой
Да (Регламент «Рим I» в составе права Великобритании)
Исполнение иностранного арбитражного решения
Да, Нью-Йоркская конвенция 1958 г.
Да, Нью-Йоркская конвенция 1958 г.
Да, Нью-Йоркская конвенция 1958 г.
Да, Нью-Йоркская конвенция 1958 г.
Исполнение решения иностранного государственного суда
При наличии международного договора или на началах взаимности
Как правило, при наличии международного договора (ст. 409 ГПК РФ)
По законам штата; во многих штатах действует единый закон о признании иностранных денежных решений
По общему праву или специальным законам; с 1 июля 2025 г. также по Гаагской конвенции 2019 г.
Не забудьте про валютный контроль
Экспортные и импортные контракты на сумму свыше эквивалента 50 000 долларов США требуют получения учётного номера контракта в банке, а в самом контракте должен быть указан срок репатриации выручки. Без этого платёж может застрять в банке.
Чек-лист для международного контракта
Выбрано применимое право, для США указан конкретный штат.
Выбран арбитраж или суд и указан город.
Проверено, где у контрагента активы и можно ли там исполнить решение.
Указан язык договора и какая версия имеет приоритет.
Учтены требования валютного контроля: учётный номер и срок репатриации.
Похожая ситуация?
Опишите её коротко. Скажу, что можно сделать и сколько это будет стоить.
Статья отражает законодательство на дату публикации и не является юридической консультацией. Перед принятием решений проверьте актуальную редакцию норм или обратитесь за консультацией.
ШолуТрансшекаралықKZRUUSAGB6 мин оқужоба
Шетелдік компаниямен шарт: қай құқықты таңдау керек
Қысқаша
Тараптар қолданылатын құқық пен дау орнын өздері таңдай алады. Шетелдік компаниямен шарт үшін әдетте төрелік сенімдірек: оның шешімдері Нью-Йорк конвенциясы бойынша Қазақстанда, Ресейде, АҚШ пен Ұлыбританияда орындалады, ал шетелдік соттардың шешімдері әрдайым емес.
Қазақстандық компания еуропалық жеткізушімен келісімшартқа қол қояды. Жеткізуші өз үлгісін жібереді: «Англия құқығы, дау Лондон сотында». Менеджер «солай қабылданған» деп келіседі. Бір жылдан кейін тауар ақаулы болып келеді де, Лондонда сотқа жүгіну жеткізілімнің өзінен қымбат екені анықталады. Мұндай қақпанға түспеу жолын қарастырайық.
Тараптар құқықты өздері таңдай алады
ҚР АК 1112-бабы (Ерекше бөлім)Шарт тараптар таңдаған елдің құқығымен реттеледі. Таңдау шарт жасасқан кезде немесе кейін, тұтастай шарт үшін немесе оның жекелеген бөлігі үшін жасалуы мүмкін.
Егер тараптар құқықты таңдамаса, сот оны АК-нің 1113-бабының ережелері бойынша өзі анықтайды. Әдетте бұл орындауы шешуші мәнге ие тараптың елінің құқығы: жеткізу үшін әдетте сатушының елінің құқығы. Қазақстандық сатып алушы үшін бұл көбінесе ол білмейтін шетелдік құқықты білдіреді.
Құқық пен дау орны — әртүрлі нәрселер
Шартта екі мәселені шешу керек: қандай нормалар қолданылады (құқық) және дауды кім қарайды (сот немесе төрелік). Англия құқығын және Астанадағы төрелікті таңдауға болады. Екі тармақтың кез келгеніндегі қате қымбатқа түседі.
Нұсқаларды салыстыру
Қазақстан құқығы
Қазақстандық тарапқа түсінікті, қолдануы арзанырақ, ҚР соттары оны сараптамасыз қолданады. Шетелдік серіктес келіспеуі мүмкін: ол үшін бұл «бөтен» құқық.
Англия құқығы
Халықаралық келісімшарттардағы ең танымал таңдау: болжамды, сот тәжірибесі мол. Кемшілігі: түсіндіру үшін ағылшын құқығын білетін заңгер қажет, ал Лондондағы дау өте қымбат.
АҚШ құқығы
АҚШ-та шарт құқығы штаттар деңгейінде болады, сондықтан жай ғана «АҚШ құқығы» деп жазуға болмайды. Нақты штатты, көбінесе Нью-Йорк немесе Делавэрді көрсетеді.
Ресей құқығы
Құрылымы жағынан қазақстандық құқыққа жақын, ЕАЭО ішіндегі келісімшарттарда жиі таңдалады. Ресей компанияларымен жұмыс істегенде қолданыстағы санкциялық шектеулер мен төлем мәселелерін ескеру маңызды.
Ымыра: Астанадағы АХҚО
«Астана» халықаралық қаржы орталығының соты және АХҚО Халықаралық төрелік орталығы дауларды ағылшын жалпы құқығының қағидаттары негізінде, ағылшын тілінде, бірақ Астанада қарайды. Көптеген шетелдік серіктестер үшін бұл қолайлы нұсқа, ал қазақстандық тарап үшін Лондоннан арзан.
Шешімді кейін қайда орындау керек
Бұл жиі ұмытылатын мәселе. Шет мемлекет сотының шешімі Қазақстанда халықаралық шарт болған кезде немесе өзара түсіністік негізінде ғана орындалады. Англиямен және АҚШ-пен Қазақстанның сот шешімдерін орындау туралы мұндай шарттары жоқ.
Төрелік шешімдер басқаша жұмыс істейді. Қазақстан 1995 жылдан бастап шетелдік төрелік шешімдерін тану және орындау туралы 1958 жылғы Нью-Йорк конвенциясына қатысады, Ресей, АҚШ және Ұлыбритания да оған қатысады. Сондықтан халықаралық келісімшарт үшін төрелік әдетте шетелдік соттан сенімдірек.
Юрисдикцияларды салыстыру
Мәселе
KZ
RU
USA
GB
Шартқа шетелдік құқықты таңдауға бола ма
Иә (ҚР АК 1112-бабы)
Иә (РФ АК 1210-бабы)
Иә, штат ережелері бойынша; әдетте мәмілемен ақылға қонымды байланыс қажет
Иә (Ұлыбритания құқығы құрамындағы «Рим I» регламенті)
Шетелдік төрелік шешімін орындау
Иә, 1958 жылғы Нью-Йорк конвенциясы
Иә, 1958 жылғы Нью-Йорк конвенциясы
Иә, 1958 жылғы Нью-Йорк конвенциясы
Иә, 1958 жылғы Нью-Йорк конвенциясы
Шетелдік мемлекеттік сот шешімін орындау
Халықаралық шарт болған кезде немесе өзара түсіністік негізінде
Әдетте халықаралық шарт болған кезде (РФ АПК 409-бабы)
Штат заңдары бойынша; көптеген штаттарда шетелдік ақшалай шешімдерді тану туралы бірыңғай заң қолданылады
Жалпы құқық немесе арнайы заңдар бойынша; 2025 жылғы 1 шілдеден бастап 2019 жылғы Гаага конвенциясы бойынша да
Валюталық бақылауды ұмытпаңыз
Сомасы 50 000 АҚШ доллары баламасынан асатын экспорттық және импорттық келісімшарттар үшін банкте келісімшарттың есептік нөмірін алу қажет, ал келісімшарттың өзінде түсімді репатриациялау мерзімі көрсетілуге тиіс. Онсыз төлем банкте тұрып қалуы мүмкін.
Халықаралық келісімшартқа арналған тексеру парағы
Қолданылатын құқық таңдалған, АҚШ үшін нақты штат көрсетілген.
Төрелік немесе сот таңдалған және қала көрсетілген.
Контрагенттің активтері қайда екені және сол жерде шешімді орындауға болатыны тексерілген.
Шарттың тілі және қай нұсқаның басымдығы бар екені көрсетілген.
Валюталық бақылау талаптары ескерілген: есептік нөмір және репатриация мерзімі.
Ұқсас жағдай ма?
Қысқаша сипаттап беріңіз. Не істеуге болатынын және қанша тұратынын айтамын.
Мақала жарияланған күнгі заңнаманы көрсетеді және заңгерлік кеңес болып табылмайды. Шешім қабылдар алдында нормалардың өзекті редакциясын тексеріңіз немесе кеңеске жүгініңіз.
OverviewCross-borderKZRUUSAGB6 min readdraft
Contracts with foreign companies: which law to choose
In short
The parties may choose the governing law and forum themselves. For a contract with a foreign company, arbitration is usually more reliable: its awards are enforced in Kazakhstan, Russia, the US and the UK under the New York Convention, while foreign court judgments are not always.
A Kazakh company signs a contract with a European supplier. The supplier sends its template: "English law, disputes in the London courts". The manager agrees because "that's standard". A year later the goods arrive defective, and it turns out that suing in London costs more than the delivery itself. Here is how to avoid that trap.
The parties may choose the law
Art. 1112 Civil Code of Kazakhstan (Special Part)A contract is governed by the law of the country chosen by the parties. The choice may be made when the contract is concluded or later, for the whole contract or for part of it.
If the parties made no choice, the court determines the law itself under Article 1113 of the Civil Code. As a rule, this is the law of the country of the party whose performance is decisive: for a supply contract, usually the seller's country. For a Kazakh buyer this often means a foreign law it does not know.
Governing law and forum are different things
A contract must settle two questions: which rules apply (governing law) and who hears the dispute (a court or arbitration). You can choose English law and arbitration in Astana. A mistake in either clause is expensive.
Comparing the options
Kazakh law
Familiar to the Kazakh side, cheaper to apply, and Kazakh courts apply it without expert evidence. A foreign partner may object that it is "foreign" law for them.
English law
The most popular choice in international contracts: predictable, with extensive case law. The downside: interpretation requires a lawyer versed in English law, and litigation in London is very expensive.
US law
In the US, contract law exists at state level, so you cannot simply write "US law". Name a specific state, most often New York or Delaware.
Russian law
Structurally close to Kazakh law and often chosen for contracts within the EAEU. When dealing with Russian companies, current sanctions restrictions and payment issues must be taken into account.
A compromise: the AIFC in Astana
The Court of the Astana International Financial Centre and the AIFC International Arbitration Centre hear disputes based on the principles of English common law, in English, but in Astana. Many foreign partners find this acceptable, and for the Kazakh side it is cheaper than London.
Where will you enforce the decision?
This is the question people forget. A judgment of a foreign state court is enforced in Kazakhstan only if there is an international treaty or on the basis of reciprocity. Kazakhstan has no such treaties on enforcement of court judgments with England or the US.
Arbitral awards work differently. Since 1995 Kazakhstan has been a party to the 1958 New York Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, as are Russia, the US and the UK. That is why, for an international contract, arbitration is usually more reliable than a foreign court.
Comparing jurisdictions
Question
KZ
RU
USA
GB
Can the parties choose foreign law for the contract?
Yes (Art. 1112 Civil Code of Kazakhstan)
Yes (Art. 1210 Civil Code of Russia)
Yes, under state rules; usually a reasonable relation to the transaction is required
Yes (Rome I Regulation as part of UK law)
Enforcement of a foreign arbitral award
Yes, 1958 New York Convention
Yes, 1958 New York Convention
Yes, 1958 New York Convention
Yes, 1958 New York Convention
Enforcement of a foreign state court judgment
Under an international treaty or on the basis of reciprocity
As a rule, under an international treaty (Art. 409 Civil Procedure Code of Russia)
Under state law; many states have adopted a uniform act on recognition of foreign money judgments
Under common law or specific statutes; since 1 July 2025 also under the 2019 Hague Convention
Don't forget currency control
Export and import contracts worth more than the equivalent of USD 50,000 require a contract registration number from the bank, and the contract itself must state the deadline for repatriating proceeds. Without this, a payment may get stuck at the bank.
Checklist for an international contract
Governing law is chosen; for the US, a specific state is named.
Arbitration or a court is chosen, and the city is named.
You have checked where the counterparty's assets are and whether a decision can be enforced there.
The contract language is stated, and which version prevails.
Currency control requirements are met: registration number and repatriation deadline.
In a similar situation?
Describe it briefly. I will tell you what can be done and what it will cost.
This article reflects the law as of its publication date and is not legal advice. Before making decisions, check the current version of the rules or book a consultation.
Политика обработки персональных данных
Редакция от 25 сентября 2026 года
Настоящая политика определяет порядок сбора, обработки, трансграничной передачи и защиты персональных данных пользователей сайта юриста Жаксыбаева Бахыта Калмурзаевича (далее — «Оператор») в соответствии с Законом Республики Казахстан от 21 мая 2013 года № 94-V «О персональных данных и их защите».
1. Какие данные собираются
имя;
номер телефона;
сведения, которые пользователь сам указывает в описании вопроса, а также документы, которые он передаёт Оператору;
технические данные: страница, с которой отправлена заявка, и язык сайта.
2. Цели обработки
связь с пользователем по его заявке;
анализ ситуации, подготовка консультации и оказание юридических услуг;
заключение и исполнение договора об оказании услуг.
3. Использование сторонних сервисов и искусственного интеллекта
Для приёма заявок, связи с пользователем, анализа вопросов и документов Оператор может использовать сторонние сервисы и ресурсы, в том числе сервисы на основе искусственного интеллекта. Данные обрабатываются такими сервисами исключительно для целей, указанных в разделе 2. Итоговые выводы и рекомендации пользователю готовит и проверяет лично Оператор.
4. Трансграничная передача
Серверы сторонних сервисов, указанных в разделе 3, могут находиться за пределами Республики Казахстан. Поэтому персональные данные пользователя могут передаваться на территорию иностранных государств, в том числе государств, не обеспечивающих защиту персональных данных на уровне законодательства Республики Казахстан. Такая передача осуществляется только для целей, указанных в разделе 2.
5. Согласие
Отмечая согласие в форме на сайте и отправляя заявку, пользователь даёт согласие на:
сбор и обработку своих персональных данных для целей, указанных в разделе 2;
обработку данных с использованием сторонних сервисов и искусственного интеллекта (раздел 3);
трансграничную передачу данных (раздел 4).
Согласие действует до достижения целей обработки и может быть отозвано письмом на адрес b.zhaxybayev@gmail.com.
6. Хранение и защита
Персональные данные хранятся не дольше, чем это необходимо для целей обработки. Оператор принимает необходимые правовые, организационные и технические меры для защиты данных от неправомерного доступа, изменения и распространения.
7. Передача третьим лицам
Оператор не продаёт персональные данные и не передаёт их третьим лицам, кроме сторонних сервисов, указанных в разделе 3, и случаев, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.
8. Конфиденциальность
Сведения, сообщённые пользователем в связи с получением юридической помощи, Оператор хранит в тайне.
9. Права пользователя
Пользователь вправе знать о наличии у Оператора своих персональных данных, требовать их изменения, дополнения или уничтожения, а также отозвать согласие на обработку и трансграничную передачу.
10. Контакты
Жаксыбаев Бахыт Калмурзаевич, г. Астана, ул. Сыганак, 47, БЦ «Евроцентр». Телефон: +7 701 722 52 45. E-mail: b.zhaxybayev@gmail.com.
Дербес деректерді өңдеу саясаты
2026 жылғы 25 қыркүйектегі редакция
Осы саясат «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес заңгер Жақсыбаев Бахыт Қалмұрзаұлының (бұдан әрі — «Оператор») сайтын пайдаланушылардың дербес деректерін жинау, өңдеу, трансшекаралық беру және қорғау тәртібін айқындайды.
1. Қандай деректер жиналады
аты;
телефон нөмірі;
пайдаланушы мәселені сипаттауда өзі көрсеткен мәліметтер, сондай-ақ ол Операторға беретін құжаттар;
техникалық деректер: өтінім жіберілген бет және сайт тілі.
2. Өңдеу мақсаттары
пайдаланушымен оның өтінімі бойынша байланысу;
жағдайды талдау, кеңес дайындау және заң қызметтерін көрсету;
қызмет көрсету шартын жасау және орындау.
3. Үшінші тарап сервистерін және жасанды интеллектті пайдалану
Өтінімдерді қабылдау, пайдаланушымен байланысу, мәселелер мен құжаттарды талдау үшін Оператор үшінші тарап сервистері мен ресурстарын, соның ішінде жасанды интеллект негізіндегі сервистерді пайдалана алады. Деректер мұндай сервистерде тек 2-бөлімде көрсетілген мақсаттар үшін өңделеді. Пайдаланушыға арналған қорытындылар мен ұсынымдарды Оператор жеке өзі дайындайды және тексереді.
4. Трансшекаралық беру
3-бөлімде көрсетілген үшінші тарап сервистерінің серверлері Қазақстан Республикасынан тыс жерде орналасуы мүмкін. Сондықтан пайдаланушының дербес деректері шет мемлекеттердің аумағына, оның ішінде дербес деректерді Қазақстан Республикасының заңнамасы деңгейінде қорғауды қамтамасыз етпейтін мемлекеттерге берілуі мүмкін. Мұндай беру тек 2-бөлімде көрсетілген мақсаттар үшін жүзеге асырылады.
5. Келісім
Сайттағы нысанда келісім белгісін қойып, өтінім жіберу арқылы пайдаланушы мыналарға келісім береді:
өзінің дербес деректерін 2-бөлімде көрсетілген мақсаттар үшін жинауға және өңдеуге;
деректерді үшінші тарап сервистері мен жасанды интеллектті пайдаланып өңдеуге (3-бөлім);
деректерді трансшекаралық беруге (4-бөлім).
Келісім өңдеу мақсаттарына қол жеткізілгенге дейін әрекет етеді және b.zhaxybayev@gmail.com мекенжайына хат жіберу арқылы кері қайтарып алынуы мүмкін.
6. Сақтау және қорғау
Дербес деректер өңдеу мақсаттарына қажетті мерзімнен артық сақталмайды. Оператор деректерді заңсыз қол жеткізуден, өзгертуден және таратудан қорғау үшін қажетті құқықтық, ұйымдастырушылық және техникалық шараларды қабылдайды.
7. Үшінші тұлғаларға беру
Оператор дербес деректерді сатпайды және 3-бөлімде көрсетілген үшінші тарап сервистерінен және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайлардан басқа кезде үшінші тұлғаларға бермейді.
8. Құпиялылық
Пайдаланушы заң көмегін алуға байланысты хабарлаған мәліметтерді Оператор құпия сақтайды.
9. Пайдаланушының құқықтары
Пайдаланушы Операторда өзінің дербес деректерінің бар-жоғын білуге, оларды өзгертуді, толықтыруды немесе жоюды талап етуге, сондай-ақ өңдеуге және трансшекаралық беруге келісімін кері қайтарып алуға құқылы.
This policy sets out how the personal data of users of the website of lawyer Bakhyt Zhaxybayev (the "Operator") is collected, processed, transferred across borders and protected in accordance with Law of the Republic of Kazakhstan No. 94-V of 21 May 2013 "On Personal Data and Its Protection".
1. Data collected
name;
phone number;
information the user provides in describing their issue, and documents the user sends to the Operator;
technical data: the page from which the request was sent and the site language.
2. Purposes of processing
contacting the user about their request;
analysing the situation, preparing a consultation and providing legal services;
concluding and performing a services agreement.
3. Use of third-party services and artificial intelligence
To receive requests, communicate with the user and analyse questions and documents, the Operator may use third-party services and resources, including AI-based services. Such services process data solely for the purposes set out in section 2. Final conclusions and recommendations for the user are prepared and reviewed by the Operator personally.
4. Cross-border transfer
The servers of the third-party services referred to in section 3 may be located outside the Republic of Kazakhstan. The user's personal data may therefore be transferred to foreign countries, including countries that do not ensure protection of personal data at the level of Kazakh law. Such transfer takes place only for the purposes set out in section 2.
5. Consent
By ticking the consent box in the website form and submitting a request, the user consents to:
the collection and processing of their personal data for the purposes set out in section 2;
processing of the data using third-party services and artificial intelligence (section 3);
the cross-border transfer of data (section 4).
Consent remains valid until the purposes of processing are achieved and may be withdrawn by writing to b.zhaxybayev@gmail.com.
6. Storage and protection
Personal data is kept no longer than necessary for the purposes of processing. The Operator takes the necessary legal, organisational and technical measures to protect data against unauthorised access, alteration and disclosure.
7. Disclosure to third parties
The Operator does not sell personal data or disclose it to third parties, other than the third-party services referred to in section 3 and as required by the laws of the Republic of Kazakhstan.
8. Confidentiality
Information provided by the user in connection with obtaining legal assistance is kept confidential by the Operator.
9. User rights
Users may find out whether the Operator holds their personal data, request that it be corrected, supplemented or deleted, and withdraw their consent to processing and cross-border transfer.
10. Contact
Bakhyt Zhaxybayev, Eurocentre Business Centre, 47 Syganak St, Astana, Kazakhstan. Phone: +7 701 722 52 45. Email: b.zhaxybayev@gmail.com.
